TERMINOLOGIA - P

PAS – oprócz swej roli funkcjonalnej pełnił nieraz rolę czysto dekoracyjną – bywał bogato zdobiony elementami metalowymi nanizanymi na taśmę lub też wykonany z łączonych przegubowo segmentów albo ogniw łańcucha. Zapinany na KLAMRĘ (zob. ZAPINKA). Metalowe paski noszone przez kobiety w XVII w. nazywano OBRĘCZAMI. (G.M.)

PĄGWICA – zob. GUZ

PIASKOWANIE - sposób uzyskiwania matowych, satynowych powierzchni. Proces piaskowania polega na wyrzucaniu sprężonym powietrzem piasku, który uderzając w powierzchnię obrabianego przedmiotu kaleczy ją. (B.A.)

PIERŚCIEŃ – ozdoba palca, dawniej noszona na wszystkich palcach dłoni nie wyłączając kciuka; niekiedy również noszona na palcach stóp, zwłaszcza u ludów pozaeuropejskich. Może posiadać najrozmaitsze formy – od najprostszych, gładkich OBRĄCZEK do rozbudowanych ozdób dekorowanych kamieniami szlachetnymi. Oprócz kamieni oprawiano w pierścienie małe talizmany, małe zegarki, a nawet ołtarzyki; niekiedy umieszczano w nich skrytki. Spotyka się także pierścienie rozkładane. Popularnym rodzajem pierścienia jest SYGNET, mający w oprawnym kamieniu wyryty techniką INTAGLIO herb lub inne godło, stanowiący tłok pieczętny. Klasyczna budowa pierścienie jest tak pomyślana, że oprawny w nim kamień ma oświetlenie od spodu, co wzmaga jego grę świateł, zaś sam pierścień jest dobrze osadzony na palcu i utrzymuje się w odpowiednim położeniu.  Taki pierścień składa się z SZYNY – obrączki mocującej całość na palcu, dwu wsporników podtrzymujących oprawę kamienia, która z kolei składa się z ażurowej BIZY od spodu i PLATY na wierzchu. PLATA w swej centralnej części ma oprawiony główny kamień, zaś na jej obrzeżu umieszcza się towarzyszące drobne kamienie lub inne zdobienia. W nowożytnych pierścieniach spotykanym powszechnie rodzajem ażurowej oprawy jest KORONKA, w której kamień ujęty jest kilkoma delikatnymi „łapkami”. (G.M.)

PIŁOWANIE – obróbka ubytkowa różnego rodzaju pilnikami mająca na celu usunięcie części materiału po to, by uzyskać wymagane kształty i wymiary detalu, odpowiednią gładkość powierzchni. W pracowni złotniczej używa się wielu pilników o kilku wielkościach nacięć i różnie ukształtowanych. (B.A.)

PLATA – część PIERŚCIENIA

POLEROWANIE – to proces polerowania, czyli wygładzania powierzchni. W dawnych czasach , gdy polerowanie z konieczności wykonywano ręcznie, najczęściej stosowanym sposobem było wygładzenie powierzchni gładzikami wykonywanymi  z agatu, krwawnika lub polerowanej stali. Polerowanie mechaniczne dzieli się na polerowanie obracającymi się tarczami polerskimi z użyciem past i polerowanie w urządzeniach, w których czynnikami polerującymi są różne materiały wprowadzane w ruch kilkoma sposobami.  (B.A.)

POŁĄCZENIA BLACHARSKIE – (inaczej FELCOWANIE) połączenie blach polegające na zagięciu brzegów, tak aby powstały w przekroju dwa zazębiające się haczyki, które zostają następnie dociśnięte. (B.A.)

POŁĄCZENIE GWINTOWE – stosowane głównie w budowie maszyn zaliczane są do połączeń rozłącznych. Połączenia gwintowe dzieli się na bezpośrednie, gdy jedna z części jest wkręcana w drugą lub pośrednie, gdy części łączone są za pomocą śrub lub wkrętów i nakrętek. (B.A.)

POWŁOKI GALWANICZNE – tworzenie trwałych powłok metalowych na innych metalach oparte jest na zjawiskach fizycznych. Zajmuje się tym procesem dział galwanotechniki zwany galwanostegią.  Tworzy się powłoki cienkie ochronne i ozdobne ora powłoki grubsze konstrukcyjne z twardych metali na częściach maszyn, które poddawane są dużym obciążeniom. Osadzanie odbywa się w roztworach wodnych soli tych metali. (B.A.)

Related Articles

TERMINOLOGIA - T

TERMINOLOGIA - U

TERMINOLOGIA - W

Information

All images are for demonstration purpose only. You will get the demo images with the QuickStart pack.

Also, all the demo images are collected from Unsplash. If you want to use those, you may need to provide necessary credits. Please visit Unsplash for details.